Mỗi em bé có tốc độ phát triển vận động khác nhau. Có trẻ biết lẫy sớm, có trẻ lại chậm hơn một chút; một số bé thậm chí không trải qua giai đoạn bò mà chuyển sang đứng và đi. Tuy nhiên, nếu trẻ chậm đạt các mốc vận động hoặc có dấu hiệu bất thường, cha mẹ nên đưa trẻ đi khám để được đánh giá phát triển.

Vậy trẻ mấy tháng chưa biết lẫy, ngồi, bò thì cần đi khám? Cha mẹ có thể tham khảo các mốc dưới đây.

Các mốc vận động của trẻ cần biết

Mốc phát triển không phải là “ngày đến hạn” mà mọi trẻ đều phải đạt chính xác. Đây là những kỹ năng mà phần lớn trẻ có thể thực hiện được ở một độ tuổi nhất định. Theo CDC, các mốc phát triển được sử dụng để theo dõi khả năng vận động, giao tiếp, nhận thức và tương tác của trẻ.

- Khoảng 4–6 tháng: Trẻ bắt đầu biết lẫy

Trong những tháng đầu đời, trẻ dần kiểm soát tốt hơn cơ đầu, cổ và thân mình. Đến khoảng 6 tháng, nhiều trẻ đã có thể lẫy từ tư thế nằm sấp sang nằm ngửa, chống tay khi nằm sấp và dùng tay hỗ trợ khi ngồi.

Nếu trẻ đã gần hoặc qua 6 tháng nhưng chưa có biểu hiện tiến bộ về kiểm soát đầu, thân mình hoặc chưa có khả năng lẫy, cha mẹ nên trao đổi với bác sĩ để được đánh giá thay vì chỉ chờ thêm.

- Khoảng 6–9 tháng: Trẻ dần biết ngồi

Khả năng ngồi phát triển từng bước. Ban đầu, trẻ có thể cần dùng tay chống đỡ, sau đó mới giữ được tư thế ngồi vững mà không cần hỗ trợ.

Đến khoảng 9 tháng, một trong những mốc vận động được CDC ghi nhận là trẻ có thể tự vào tư thế ngồi và ngồi không cần hỗ trợ.

Vì vậy, nếu trẻ 9 tháng vẫn chưa thể ngồi vững hoặc chưa tự vào được tư thế ngồi, cha mẹ nên đưa trẻ đi đánh giá phát triển.

- Khoảng 7–10 tháng: Trẻ bắt đầu di chuyển

Giai đoạn này, trẻ có thể bắt đầu bò, trườn, xoay người hoặc di chuyển theo nhiều cách khác nhau để tiếp cận đồ vật.

Điều quan trọng là không phải trẻ nào cũng bò theo cùng một kiểu, thậm chí có trẻ không bò mà chuyển trực tiếp sang đứng và đi. Vì vậy, việc chưa biết bò ở một thời điểm cụ thể chưa chắc đã là dấu hiệu bất thường.

Thay vì chỉ quan sát trẻ có bò hay không, cha mẹ nên chú ý đến khả năng kiểm soát cơ thể, vận động hai bên và sự tiến bộ theo thời gian.

Những dấu hiệu nào cần đưa trẻ đi khám?

Cha mẹ nên chủ động đưa trẻ đến cơ sở y tế để được đánh giá nếu nhận thấy một hoặc nhiều dấu hiệu:

• Trẻ chậm đạt nhiều mốc vận động so với lứa tuổi.
• Gần hoặc qua 6 tháng nhưng trẻ vẫn rất khó kiểm soát đầu, cổ và thân mình.
• Khoảng 9 tháng nhưng trẻ chưa thể ngồi không cần hỗ trợ.
• Trẻ có biểu hiện yếu rõ rệt ở một bên tay hoặc chân.
• Hai bên cơ thể vận động không cân đối.
• Trẻ quá mềm nhũn hoặc có biểu hiện cứng cơ bất thường.
• Trẻ không chịu hoặc khó chịu khi vận động.
• Trẻ đã từng thực hiện được một kỹ năng nhưng sau đó mất đi kỹ năng này.

Mỗi trẻ có tốc độ phát triển khác nhau. Một số trẻ có thể đạt một kỹ năng muộn hơn nhưng vẫn phát triển bình thường. Ngoài ra, trẻ sinh non cần được xem xét theo tuổi điều chỉnh khi đánh giá một số mốc phát triển.

Tuy nhiên, nếu trẻ chậm nhiều mốc, có biểu hiện vận động bất thường hoặc không có tiến bộ theo thời gian, cha mẹ không nên tự kết luận rằng trẻ “chỉ chậm hơn một chút”.

Bác sĩ có thể đánh giá toàn diện khả năng vận động, trương lực cơ, phản xạ, sự phối hợp hai bên cơ thể và các lĩnh vực phát triển khác để xác định trẻ có cần theo dõi hoặc can thiệp hay không.

Cha mẹ có thể làm gì để hỗ trợ trẻ phát triển vận động?

Cha mẹ có thể tạo môi trường an toàn để trẻ có cơ hội vận động và khám phá. Một số hoạt động đơn giản như:

• Cho trẻ có thời gian vận động trên sàn hoặc thảm an toàn.
• Khuyến khích trẻ nằm sấp khi phù hợp và luôn có người quan sát.
• Đặt đồ chơi ở khoảng cách vừa phải để trẻ chủ động với, xoay người hoặc di chuyển tới.
• Tương tác, trò chuyện và chơi cùng trẻ trong quá trình vận động.
• Hạn chế để trẻ nằm hoặc ngồi một tư thế quá lâu.

Quan trọng nhất là không ép trẻ thực hiện một kỹ năng khi trẻ chưa sẵn sàng. Nếu cha mẹ nhận thấy trẻ có dấu hiệu chậm hoặc bất thường, nên tham khảo ý kiến chuyên môn thay vì tự tập các bài can thiệp tại nhà.

Khi nào nên đưa trẻ đi khám phát triển vận động?

Cha mẹ không nhất thiết phải đợi đến khi trẻ “trễ rất nhiều” mới đi khám. Nếu cảm thấy trẻ không tiến bộ, vận động bất thường hoặc khác biệt rõ rệt so với trước, việc đánh giá sớm sẽ giúp xác định nguyên nhân và có hướng theo dõi phù hợp.

Đặc biệt, trẻ chậm nhiều mốc vận động hoặc mất kỹ năng đã có cần được đánh giá bởi bác sĩ càng sớm càng tốt.

Khoa Phục hồi chức năng Nhi – Bệnh viện YHCT Nguyên Phúc

Khi trẻ có dấu hiệu chậm lẫy, chậm ngồi, chậm bò hoặc chậm phát triển vận động, cha mẹ nên cho trẻ được thăm khám và đánh giá sớm để xác định tình trạng và có hướng hỗ trợ phù hợp.

Tại Khoa Phục hồi chức năng Nhi – Bệnh viện YHCT Nguyên Phúc, trẻ được đánh giá khả năng vận động và xây dựng chương trình phục hồi phù hợp với từng độ tuổi, tình trạng và mức độ phát triển. Khoa kết hợp Y học cổ truyền với các phương pháp phục hồi chức năng hiện đại, hướng đến hỗ trợ trẻ cải thiện vận động và các kỹ năng phát triển cần thiết.

Nếu nhận thấy con chậm đạt các mốc vận động hoặc có dấu hiệu bất thường, cha mẹ đừng chờ đợi. Hãy liên hệ Bệnh viện YHCT Nguyên Phúc qua hotline 0914.755.677 để được thăm khám và tư vấn kịp thời.

-----------------------------------------
BỆNH VIỆN Y HỌC CỔ TRUYỀN NGUYÊN PHÚC
"Tinh hoa Y học Cổ phương kết hợp Trí tuệ Nhân tạo"
Hotline tư vấn & đăng ký khám: 0914.755.677
Địa chỉ: Đại lộ 72m, Phường Vinh Hưng, TP. Vinh, Nghệ An (P. Hưng Đông cũ)

Google Maps: https://maps.app.goo.gl/8hvkN1b4Ghu5V3Qq9