TĂNG ĐỘNG GIẢM CHÚ Ý Ở TRẺ NHỎ: NHẬN DIỆN ĐÚNG ĐỂ CAN THIỆP KỊP THỜI

Trong quá trình phát triển, nhiều trẻ có biểu hiện hiếu động, khó ngồi yên hoặc thiếu tập trung. Tuy nhiên, nếu những dấu hiệu này kéo dài và ảnh hưởng rõ rệt đến sinh hoạt, học tập, rất có thể trẻ đang gặp phải một rối loạn cần được quan tâm đúng mức, đó chính là hội chứng tăng động giảm chú ý. Việc nhận biết sớm và hiểu đúng bản chất của tình trạng này không chỉ giúp trẻ được hỗ trợ kịp thời mà còn tránh những áp lực tâm lý không đáng có từ gia đình và môi trường xung quanh.

Tăng động giảm chú ý là gì?

Tăng động giảm chú ý (ADHD) là một rối loạn phát triển liên quan đến hệ thần kinh, thường xuất hiện từ giai đoạn sớm của trẻ nhỏ. Rối loạn này ảnh hưởng đến ba nhóm chức năng chính:
•    Khả năng tập trung
•    Kiểm soát hành vi
•    Điều chỉnh mức độ hoạt động
Trẻ mắc ADHD không phải cố tình “không nghe lời”, mà do não bộ gặp khó khăn trong việc kiểm soát các hành vi và phản ứng.

Những biểu hiện tăng động giảm chú ý thường gặp ở trẻ

Các dấu hiệu của ADHD thường không giống nhau ở tất cả trẻ, nhưng có thể nhận diện qua ba nhóm đặc trưng:
- Giảm chú ý
•    Khó duy trì sự tập trung khi học hoặc chơi
•    Dễ bị phân tán bởi yếu tố bên ngoài
•    Thường xuyên quên, làm mất đồ dùng cá nhân
- Tăng hoạt động
•    Luôn vận động, khó ngồi yên trong thời gian ngắn
•    Hay chạy nhảy, leo trèo ngay cả trong môi trường cần yên tĩnh
•    Nói nhiều, khó kiểm soát lời nói
- Hành vi bốc đồng
-    Trả lời trước khi người khác nói xong
-    Khó chờ đến lượt
-    Dễ phản ứng mạnh, thiếu kiềm chế
Những biểu hiện này cần xuất hiện liên tục trong thời gian dài và ở nhiều môi trường khác nhau mới có ý nghĩa chẩn đoán.

Vì sao cần phân biệt tăng động giảm chú ý với “trẻ hiếu động”?

Không ít phụ huynh nhầm lẫn giữa tăng động giảm chú ý và tính cách năng động bình thường của trẻ. Tuy nhiên, điểm khác biệt quan trọng nằm ở mức độ ảnh hưởng:
-    Trẻ hiếu động: vẫn có thể kiểm soát hành vi khi được nhắc nhở
-    Trẻ ADHD: khó tự điều chỉnh dù đã được hướng dẫn
Việc hiểu sai có thể dẫn đến cách ứng xử không phù hợp như la mắng, ép buộc, khiến trẻ thêm căng thẳng và giảm khả năng hợp tác.

Tác động của hội chứng tăng động giảm chú ý đến sự phát triển của trẻ

Nếu không được phát hiện và hỗ trợ đúng cách, ADHD có thể ảnh hưởng lâu dài đến nhiều khía cạnh trong quá trình phát triển của trẻ, từ học tập đến tâm lý và khả năng hòa nhập xã hội.
- Ảnh hưởng đến học tập
Trẻ mắc Tăng động giảm chú ý thường khó tập trung, dễ xao nhãng nên không theo kịp bài học trên lớp. Trẻ dễ “nghe trước quên sau”, thiếu kiên trì khi làm bài và nhanh mất hứng thú học tập do liên tục gặp khó khăn. 
- Ảnh hưởng đến tâm lý, cảm xúc
Việc thường xuyên bị nhắc nhở, phê bình khiến trẻ dễ hình thành cảm giác tự ti, lo âu. Trẻ cũng khó kiểm soát cảm xúc, dễ cáu gắt, nhạy cảm và chịu áp lực tâm lý kéo dài. 
- Ảnh hưởng đến kỹ năng xã hội
Trẻ ADHD thường gặp khó khăn trong giao tiếp và hòa nhập với bạn bè.
Các hành vi như nói chen, thiếu kiểm soát dễ gây hiểu lầm, dẫn đến xung đột và hạn chế các mối quan hệ xã hội. 
Những ảnh hưởng của ADHD không chỉ giới hạn trong một giai đoạn mà có thể kéo dài, tác động đến toàn bộ quá trình phát triển của trẻ nếu không được can thiệp sớm. Vì vậy, việc nhận diện đúng và hỗ trợ kịp thời là yếu tố then chốt giúp trẻ cải thiện khả năng học tập, ổn định tâm lý và hòa nhập tốt hơn với môi trường xung quanh.

Khi nào cần đưa trẻ đi thăm khám?

Theo khuyến cáo của các chuyên gia, các bậc phụ huynh nên chủ động đưa trẻ đến cơ sở chuyên môn nếu:
•    Các biểu hiện ADHD kéo dài và ngày càng rõ rệt
•    Ảnh hưởng đến sinh hoạt, học tập
•    Trẻ gặp khó khăn trong giao tiếp hoặc kiểm soát hành vi
Việc đánh giá chuyên sâu sẽ giúp xác định chính xác tình trạng và xây dựng hướng can thiệp phù hợp.

Phương pháp điều trị tăng động giảm chú ý ở trẻ

Tại các cơ sở chuyên khoa, đặc biệt là hệ thống y học cổ truyền kết hợp phục hồi chức năng, trẻ gặp tình trạng tăng động giảm chú ý sẽ được tiếp cận theo hướng toàn diện và cá nhân hóa theo từng độ tuổi, mức độ và đặc điểm riêng của mỗi bé.

- Đánh giá toàn diện

• Khảo sát mức độ chú ý, hành vi thông qua các thang đo chuyên biệt và quan sát thực tế trong sinh hoạt
• Đánh giá vận động, cảm giác (khả năng giữ thăng bằng, phối hợp tay – mắt, phản xạ)
• Xác định nhu cầu can thiệp cụ thể, từ đó xây dựng phác đồ điều trị phù hợp với từng trẻ

- Phục hồi chức năng, trị liệu chuyên biệt

• Áp dụng các bài tập giúp tăng khả năng tập trung, kéo dài thời gian chú ý trong học tập và sinh hoạt
• Rèn luyện kiểm soát hành vi, giảm xung động, giúp trẻ biết chờ đợi và tuân thủ quy tắc
• Phát triển kỹ năng học tập, giao tiếp và tương tác xã hội thông qua các hoạt động trị liệu phù hợp lứa tuổi

- Vật lý trị liệu

• Hỗ trợ điều hòa vận động, cải thiện tình trạng vận động quá mức hoặc thiếu kiểm soát
• Giảm tình trạng tăng động thông qua các bài tập điều hòa cảm giác và vận động có kiểm soát
• Tăng khả năng phối hợp và kiểm soát cơ thể, giúp trẻ vận động linh hoạt và có chủ đích hơn

- Y học cổ truyền

• Xoa bóp, bấm huyệt giúp thư giãn thần kinh, cải thiện giấc ngủ và giảm căng thẳng
• Châm cứu hỗ trợ cân bằng hoạt động của hệ thần kinh, góp phần ổn định hành vi
• Tăng cường sức khỏe tổng thể, nâng cao thể trạng để trẻ có nền tảng phát triển tốt hơn

Vai trò của gia đình trong quá trình hỗ trợ trẻ

Bên cạnh can thiệp chuyên môn, sự đồng hành của gia đình có ý nghĩa quyết định:

• Tạo môi trường sinh hoạt ổn định, có lịch trình rõ ràng
• Hướng dẫn nhẹ nhàng, tránh quát mắng
• Ghi nhận và khuyến khích những tiến bộ nhỏ của trẻ
• Phối hợp chặt chẽ với chuyên gia trong suốt quá trình điều trị

Như vậy, tăng động giảm chú ý là một rối loạn có thể kiểm soát tốt nếu được can thiệp đúng hướng. Sự kết hợp giữa chuyên môn y học và vai trò của gia đình sẽ giúp trẻ từng bước cải thiện khả năng tập trung, hành vi và chất lượng cuộc sống. Đặc biệt, việc phát hiện và can thiệp sớm cho trẻ sẽ giúp mang lại hiệu quả tốt hơn.

Nếu nhận thấy con có những biểu hiện bất thường, phụ huynh nên chủ động đưa trẻ đi thăm khám để được tư vấn và xây dựng lộ trình can thiệp phù hợp.

 

-----------------------------------------
BỆNH VIỆN Y HỌC CỔ TRUYỀN NGUYÊN PHÚC
"Tinh hoa Y học Cổ phương kết hợp Trí tuệ Nhân tạo"
Hotline tư vấn & đăng ký khám: 0913.005.477
Địa chỉ: Đại lộ 72m, Phường Vinh Hưng, TP. Vinh, Nghệ An (P. Hưng Đông cũ)

Google Maps: https://maps.app.goo.gl/8hvkN1b4Ghu5V3Qq9