Liệt nửa người sau đột quỵ là di chứng thường gặp, khiến người bệnh gặp khó khăn trong vận động, đi lại và thực hiện các hoạt động sinh hoạt hằng ngày. Một trong những yếu tố có ảnh hưởng lớn đến khả năng phục hồi là thời điểm bắt đầu tập phục hồi chức năng.

Nhiều gia đình vẫn có tâm lý chờ người bệnh khỏe hơn mới tập. Tuy nhiên, khi tình trạng sức khỏe đã ổn định và được bác sĩ đánh giá đủ điều kiện, phục hồi chức năng nên được triển khai sớm, phù hợp với khả năng của từng người bệnh.

Vì sao liệt nửa người sau đột quỵ cần tập sớm?

1. Tận dụng khả năng phục hồi của não bộ

Sau đột quỵ, vùng não bị tổn thương có thể ảnh hưởng đến khả năng điều khiển vận động. Tuy nhiên, não vẫn có khả năng thích nghi và hình thành những cách thức mới để thực hiện chức năng bị suy giảm.

Các bài tập vận động được thực hiện đúng và lặp lại thường xuyên sẽ tạo kích thích cho hệ thần kinh, giúp người bệnh từng bước học lại các động tác đã bị mất hoặc suy giảm.

Vì vậy, phục hồi chức năng sớm là một phần quan trọng trong quá trình lấy lại khả năng vận động sau đột quỵ.

2. Hạn chế teo cơ và cứng khớp

Khi bị liệt, người bệnh thường ít vận động bên cơ thể bị ảnh hưởng. Nếu kéo dài, cơ có thể yếu và teo dần, các khớp giảm tầm vận động, thậm chí xuất hiện tình trạng co cứng.

Tập vận động phù hợp giúp duy trì độ linh hoạt của khớp, hạn chế tình trạng bất động kéo dài và tạo nền tảng cho những bước phục hồi tiếp theo.

3. Hỗ trợ phục hồi khả năng đi lại

Liệt chân và rối loạn thăng bằng khiến nhiều người bệnh gặp khó khăn khi đứng hoặc đi lại. Nếu không được tập đúng cách, người bệnh dễ hình thành tư thế bù trừ, lệch trọng lượng cơ thể hoặc phụ thuộc quá nhiều vào bên lành.

Quá trình phục hồi thường được tiến triển từng bước, từ kiểm soát tư thế, tập ngồi, tập đứng đến tập bước và đi lại, tùy theo khả năng của mỗi người.

Mục tiêu không phải là tập thật nhiều mà là tập đúng kỹ thuật, đúng mức độ và tăng dần theo khả năng.

4. Tăng khả năng tự thực hiện sinh hoạt hằng ngày

Phục hồi sau đột quỵ không chỉ nhằm giúp tay chân cử động tốt hơn mà còn hướng đến khả năng tự lập của người bệnh.

Các bài tập có thể gắn với những hoạt động thực tế như:

• Cầm, nắm đồ vật.
• Tự ăn uống.
• Mặc quần áo.
• Vệ sinh cá nhân.
• Chuyển từ nằm sang ngồi, từ ngồi sang đứng.
• Di chuyển và đi lại.

Khi người bệnh có thể tự thực hiện được nhiều hoạt động hơn, mức độ phụ thuộc vào người chăm sóc cũng giảm xuống.

Khi nào nên bắt đầu phục hồi chức năng?

Không có một thời điểm cố định áp dụng cho tất cả người bệnh. Thời điểm tập phục hồi phụ thuộc vào tình trạng đột quỵ, mức độ tổn thương và khả năng ổn định của người bệnh.

Trong giai đoạn cấp tính, người bệnh cần được bác sĩ theo dõi và đánh giá. Khi tình trạng đã ổn định và được chỉ định, các hoạt động phục hồi có thể được bắt đầu với mức độ phù hợp.

Điều quan trọng là không tự ý cho người bệnh tập nặng hoặc đứng, đi khi chưa được đánh giá khả năng vận động. Tập sai kỹ thuật có thể làm tăng nguy cơ đau, té ngã hoặc hình thành tư thế vận động không phù hợp.

Người bệnh liệt nửa người nên tập như thế nào?

Chương trình phục hồi cần được xây dựng dựa trên tình trạng thực tế của từng người bệnh. Tùy mức độ liệt, có thể kết hợp các nhóm bài tập như:

• Tập vận động: duy trì và cải thiện khả năng vận động của tay, chân và các khớp bên liệt.
• Tập thăng bằng: giúp người bệnh kiểm soát tư thế khi ngồi, đứng và di chuyển.
• Tập đi lại: thực hiện từng bước từ đứng có hỗ trợ đến đi lại, khi người bệnh đáp ứng đủ điều kiện an toàn.
• Tập hoạt động hằng ngày: hướng đến khả năng tự ăn uống, mặc quần áo, vệ sinh cá nhân và thực hiện các sinh hoạt cơ bản.

Trong quá trình tập, mức độ và bài tập cần được điều chỉnh theo sự tiến bộ của người bệnh, tránh cố gắng quá sức.

Đừng bỏ qua giai đoạn phục hồi sau đột quỵ

Khả năng phục hồi sau đột quỵ ở mỗi người là khác nhau. Một số người cải thiện nhanh, trong khi những trường hợp tổn thương nặng có thể cần thời gian dài và chương trình phục hồi chuyên sâu.

Điều quan trọng là không nên trì hoãn phục hồi khi người bệnh đã đủ điều kiện tập luyện. Việc đánh giá sớm và xây dựng kế hoạch phù hợp giúp hạn chế các biến chứng do ít vận động, đồng thời tạo cơ hội để người bệnh từng bước cải thiện chức năng.

Gia đình cũng cần kiên trì đồng hành, hỗ trợ người bệnh thực hiện đúng hướng dẫn thay vì tự ý tăng cường độ tập.

Phục hồi chức năng sau đột quỵ tại Bệnh viện YHCT Nguyên Phúc

Bệnh viện YHCT Nguyên Phúc định hướng phục hồi cho người bệnh sau đột quỵ theo hướng kết hợp Y học cổ truyền với các phương pháp phục hồi chức năng, nhằm hỗ trợ cải thiện vận động và khả năng sinh hoạt.

Bệnh viện chú trọng đánh giá tình trạng của từng người bệnh để lựa chọn phương pháp phù hợp, kết hợp tinh hoa Y học cổ truyền với các phương pháp và công nghệ hỗ trợ trong quá trình điều trị.

Với người bệnh liệt nửa người sau đột quỵ, phục hồi là một quá trình cần sự kiên trì và theo dõi chuyên môn. Tập càng sớm khi đủ điều kiện, tập đúng phương pháp và duy trì đều đặn sẽ giúp người bệnh có thêm cơ hội cải thiện chức năng và từng bước trở lại cuộc sống sinh hoạt hằng ngày.

Nếu người thân đang gặp di chứng liệt nửa người sau đột quỵ, hãy liên hệ Bệnh viện YHCT Nguyên Phúc để được thăm khám và tư vấn hướng phục hồi phù hợp.

-----------------------------------------
BỆNH VIỆN Y HỌC CỔ TRUYỀN NGUYÊN PHÚC
"Tinh hoa Y học Cổ phương kết hợp Trí tuệ Nhân tạo"
Hotline tư vấn & đăng ký khám: 0914.755.677
Địa chỉ: Đại lộ 72m, Phường Vinh Hưng, TP. Vinh, Nghệ An (P. Hưng Đông cũ)

Google Maps: https://maps.app.goo.gl/8hvkN1b4Ghu5V3Qq9