ĐAU SAU ZONA - BIẾN CHỨNG KÉO DÀI KHÔNG NÊN CHỦ QUAN
Zona thần kinh (hay còn gọi là giời leo) là bệnh lý khá phổ biến do virus Herpes Zoster gây ra. Phần lớn người bệnh sẽ hồi phục sau khi các tổn thương da lành lại. Tuy nhiên, không ít trường hợp vẫn phải tiếp tục đối mặt với những cơn đau kéo dài dai dẳng nhiều tháng, thậm chí nhiều năm sau đó. Đây được gọi là đau sau Zona – một biến chứng thường gặp nhưng dễ bị bỏ qua.

Zona thần kinh là gì?

Zona thần kinh là bệnh do virus Herpes Zoster gây nên. Đây cũng chính là loại virus gây bệnh thủy đậu. Sau khi người bệnh khỏi thủy đậu, virus không bị loại bỏ hoàn toàn mà tồn tại âm thầm trong các hạch thần kinh của cơ thể.
Khi sức đề kháng suy giảm do tuổi tác, căng thẳng kéo dài, bệnh lý mạn tính hoặc các nguyên nhân khác, virus có thể tái hoạt động và gây bệnh Zona thần kinh.
Biểu hiện đặc trưng của Zona là các mảng da đỏ kèm theo nhiều mụn nước nhỏ mọc thành chùm dọc theo đường đi của dây thần kinh. Người bệnh thường có cảm giác đau, rát, ngứa hoặc châm chích tại vùng da tổn thương trước khi các mụn nước xuất hiện.
Đa số các tổn thương ngoài da sẽ khô, đóng vảy và lành sau khoảng 2–4 tuần. Tuy nhiên, tổn thương thần kinh do virus gây ra có thể kéo dài lâu hơn nhiều so với những gì nhìn thấy trên bề mặt da.

Đau sau Zona là gì?

Đau sau Zona (Postherpetic Neuralgia - PHN) là tình trạng đau kéo dài sau khi các tổn thương ngoài da do Zona đã lành. Đây được xem là biến chứng thường gặp nhất của bệnh Zona thần kinh.
Thông thường, nếu cơn đau vẫn tồn tại trên 1 tháng sau khi tổn thương da đã hồi phục, người bệnh có thể được chẩn đoán đau sau Zona. Trong nhiều trường hợp, triệu chứng đau kéo dài từ vài tháng đến vài năm, gây ảnh hưởng đáng kể đến sinh hoạt, giấc ngủ và sức khỏe tinh thần.
Mức độ đau ở mỗi người có thể khác nhau, từ đau nhẹ âm ỉ đến đau dữ dội, khiến người bệnh gặp nhiều khó khăn trong cuộc sống hàng ngày.

Dấu hiệu nhận biết đau sau Zona

Người bệnh đau sau Zona có thể gặp một hoặc nhiều triệu chứng sau:
•    Đau rát như bỏng: Đây là triệu chứng phổ biến nhất. Người bệnh luôn có cảm giác nóng rát, bỏng buốt tại vùng da từng bị Zona, dù tổn thương ngoài da đã lành hoàn toàn.
•    Đau nhói hoặc đau như điện giật: Các cơn đau xuất hiện đột ngột, có thể kéo dài vài giây hoặc vài phút, gây cảm giác khó chịu và ảnh hưởng đến sinh hoạt hàng ngày.
•    Đau âm ỉ kéo dài: Một số người bệnh không xuất hiện các cơn đau dữ dội nhưng luôn có cảm giác đau âm ỉ liên tục, khiến cơ thể mệt mỏi, khó tập trung làm việc.
•    Tăng nhạy cảm với kích thích: Ngay cả những tác động rất nhẹ như quần áo cọ vào da, gió thổi hoặc chạm nhẹ cũng có thể gây đau. Hiện tượng này được gọi là tăng cảm giác đau sau tổn thương thần kinh.
•    Rối loạn giấc ngủ và tâm lý: Đau kéo dài có thể khiến người bệnh mất ngủ, suy giảm chất lượng giấc ngủ, dễ cáu gắt, lo âu hoặc trầm cảm.

Nguyên nhân gây đau kéo dài sau Zona

Virus Herpes Zoster không chỉ gây tổn thương trên da mà còn tác động trực tiếp đến các dây thần kinh cảm giác.
Trong quá trình virus tái hoạt động, các dây thần kinh bị viêm và tổn thương. Sau khi tổn thương da lành lại, những dây thần kinh này có thể chưa phục hồi hoàn toàn. Hậu quả là các tín hiệu đau vẫn tiếp tục được truyền lên não mặc dù không còn tổn thương thực thể trên da.
Mức độ tổn thương thần kinh càng nặng thì nguy cơ đau sau Zona càng cao và thời gian đau kéo dài càng lâu.

Những đối tượng có nguy cơ cao mắc đau sau Zona

Bất kỳ ai mắc Zona thần kinh đều có thể gặp biến chứng đau sau Zona. Tuy nhiên, nguy cơ sẽ cao hơn ở các nhóm đối tượng sau:
•    Người trên 60 tuổi.
•    Người có hệ miễn dịch suy giảm.
•    Người mắc các bệnh lý mạn tính như đái tháo đường, ung thư.
•    Người điều trị bằng thuốc ức chế miễn dịch kéo dài.
•    Người bị Zona với tổn thương rộng hoặc đau nhiều ngay từ giai đoạn đầu.
Tuổi càng cao thì khả năng phục hồi thần kinh càng giảm, do đó tỷ lệ đau sau Zona cũng cao hơn đáng kể.

Điều trị sớm giúp giảm nguy cơ biến chứng

Các chuyên gia khuyến cáo người bệnh cần được thăm khám và điều trị Zona càng sớm càng tốt, đặc biệt trong vòng 72 giờ đầu kể từ khi xuất hiện các triệu chứng.Việc điều trị sớm bằng thuốc kháng virus kết hợp các biện pháp chăm sóc phù hợp giúp:
•    Giảm mức độ tổn thương thần kinh.
•    Rút ngắn thời gian mắc bệnh.
•    Giảm đau trong giai đoạn cấp.
•    Hạn chế nguy cơ xuất hiện đau sau Zona.
Ngược lại, việc chủ quan hoặc tự điều trị tại nhà có thể khiến bệnh diễn tiến nặng hơn và làm tăng nguy cơ biến chứng kéo dài.

Hỗ trợ điều trị đau sau Zona bằng Y học cổ truyền kết hợp phục hồi chức năng

Đối với những trường hợp đã xuất hiện đau sau Zona, việc điều trị cần được thực hiện toàn diện nhằm giảm đau, phục hồi chức năng thần kinh và nâng cao chất lượng cuộc sống.
Tại Bệnh viện YHCT Nguyên Phúc, người bệnh được thăm khám và xây dựng phác đồ điều trị phù hợp bằng cách kết hợp giữa Y học hiện đại, Y học cổ truyền và phục hồi chức năng.
Các phương pháp thường được áp dụng gồm:
•    Châm cứu: Tác động vào các huyệt đạo nhằm điều hòa khí huyết, giảm đau và kích thích quá trình phục hồi thần kinh.
•    Thủy châm: Kết hợp giữa tác dụng của thuốc và kích thích huyệt đạo, hỗ trợ giảm đau hiệu quả.
•    Xoa bóp bấm huyệt: Giúp tăng tuần hoàn máu, thư giãn cơ, giảm đau và cải thiện chức năng vận động.
•    Đắp thuốc Y học cổ truyền: Hỗ trợ giảm đau tại chỗ, cải thiện lưu thông khí huyết và thúc đẩy quá trình phục hồi.
•    Vật lý trị liệu - Phục hồi chức năng: Người bệnh có thể được chỉ định các phương pháp hiện đại như: Điện xung điều trị, siêu âm trị liệu, từ trường siêu dẫn, sóng ngắn điều trị, laser trị liệu.
Việc phối hợp nhiều phương pháp điều trị giúp hỗ trợ giảm đau, cải thiện tuần hoàn, phục hồi chức năng thần kinh và nâng cao hiệu quả điều trị lâu dài.
Nhiều người cho rằng Zona chỉ là bệnh ngoài da và sẽ tự khỏi sau khi các mụn nước biến mất. Tuy nhiên, đau sau Zona là biến chứng có thể kéo dài nhiều tháng hoặc nhiều năm, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe thể chất và tinh thần của người bệnh.
Vì vậy, khi xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ Zona thần kinh hoặc các cơn đau kéo dài sau khi tổn thương da đã lành, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị kịp thời.Phát hiện sớm, điều trị đúng phương pháp và tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ là yếu tố quan trọng giúp kiểm soát cơn đau, hạn chế biến chứng và sớm trở lại cuộc sống bình thường.

-----------------------------------------
BỆNH VIỆN Y HỌC CỔ TRUYỀN NGUYÊN PHÚC
"Tinh hoa Y học Cổ phương kết hợp Trí tuệ Nhân tạo"
Hotline tư vấn & đăng ký khám: 0914.755.677
Địa chỉ: Đại lộ 72m, Phường Vinh Hưng, TP. Vinh, Nghệ An (P. Hưng Đông cũ)

Google Maps: https://maps.app.goo.gl/8hvkN1b4Ghu5V3Qq9