Dáng đi của trẻ thay đổi theo từng giai đoạn phát triển. Khi mới tập đi, trẻ có thể bước chưa vững, chân hơi vòng hoặc thường xuyên dang rộng hai chân để giữ thăng bằng. Tuy nhiên, nếu dáng đi bất thường ở trẻ kéo dài, ngày càng rõ hoặc đi kèm những biểu hiện như khập khiễng, đi nhón gót, dễ té ngã, chân yếu… cha mẹ nên cho trẻ được đánh giá sớm.

Việc phát hiện và can thiệp đúng thời điểm có thể giúp xác định nguyên nhân, hỗ trợ cải thiện khả năng vận động và hạn chế những ảnh hưởng lâu dài đến sự phát triển của trẻ.

Dáng đi bất thường ở trẻ là gì?

Dáng đi bất thường là tình trạng trẻ có kiểu đi khác với đặc điểm vận động phù hợp với độ tuổi hoặc có sự thay đổi rõ rệt so với trước đó. Biểu hiện có thể xuất hiện ở một hoặc cả hai chân, liên quan đến bàn chân, khớp, cơ, thần kinh hoặc khả năng kiểm soát vận động.

Một số thay đổi có thể chỉ là đặc điểm sinh lý trong quá trình trẻ tập đi. Tuy nhiên, cũng có trường hợp dáng đi bất thường liên quan đến các vấn đề cần được thăm khám và đánh giá chuyên môn.

Do đó, thay vì chỉ quan sát tại nhà trong thời gian dài, cha mẹ nên chú ý đến những dấu hiệu bất thường và đưa trẻ đi kiểm tra khi cần thiết.

Dấu hiệu dáng đi bất thường ở trẻ cần được đánh giá sớm

1. Trẻ đi khập khiễng hoặc lệch về một bên

Trẻ bước đi không đều, một chân chịu lực nhiều hơn chân còn lại hoặc thường xuyên nghiêng người sang một bên có thể là dấu hiệu cần lưu ý.

Đặc biệt, nếu tình trạng khập khiễng xuất hiện đột ngột, kéo dài hoặc trẻ có biểu hiện đau khi đi lại, cha mẹ không nên chủ quan. Nguyên nhân có thể liên quan đến chấn thương, vấn đề tại khớp, cơ hoặc các rối loạn vận động khác.

2. Trẻ thường xuyên đi nhón gót

Đi nhón gót có thể xuất hiện ở một số trẻ trong giai đoạn đầu tập đi. Tuy nhiên, nếu trẻ đã lớn nhưng vẫn thường xuyên đi bằng mũi bàn chân, khó đặt gót chân xuống đất hoặc tình trạng ngày càng rõ, đây là biểu hiện nên được đánh giá.

Một số trường hợp có thể liên quan đến tình trạng căng cơ, hạn chế vận động khớp cổ chân hoặc vấn đề về kiểm soát vận động.

3. Hai chân có biểu hiện bất đối xứng

Cha mẹ có thể quan sát khi trẻ đi, chạy hoặc đứng: một chân có bước ngắn hơn, bàn chân xoay vào trong hoặc ra ngoài nhiều hơn, đầu gối hướng khác nhau hoặc hai bên vận động không cân đối.

Sự bất đối xứng rõ rệt, đặc biệt khi kéo dài, có thể ảnh hưởng đến khả năng phân bổ trọng lượng và tư thế vận động của trẻ. Việc đánh giá sớm giúp xác định mức độ và nguyên nhân để có hướng hỗ trợ phù hợp.

4. Trẻ dễ té ngã, đi không vững

Trẻ nhỏ mới tập đi thường dễ mất thăng bằng. Tuy nhiên, nếu trẻ đã có khả năng đi lại tương đối ổn định nhưng đột nhiên đi không vững, thường xuyên vấp ngã hoặc khó phối hợp động tác khi đi, chạy, lên xuống cầu thang, cha mẹ nên chú ý.

Đây có thể là biểu hiện liên quan đến khả năng giữ thăng bằng, phối hợp vận động hoặc sức mạnh cơ. Đánh giá chức năng vận động sẽ giúp nhận diện rõ hơn vấn đề mà trẻ đang gặp phải.

5. Trẻ khó chạy, nhảy hoặc thực hiện các động tác vận động theo lứa tuổi

Ngoài việc quan sát dáng đi, cha mẹ nên chú ý đến các kỹ năng vận động của trẻ.

Nếu trẻ gặp khó khăn khi chạy, nhảy, đứng một chân, leo cầu thang hoặc thường cần sự hỗ trợ nhiều hơn so với những trẻ cùng độ tuổi, đó có thể là dấu hiệu cần được đánh giá về vận động.

Đặc biệt, nếu trẻ từng thực hiện được một kỹ năng nhưng sau đó giảm khả năng hoặc không còn thực hiện được như trước, cha mẹ nên đưa trẻ đi khám sớm.

6. Dáng đi thay đổi kèm đau, yếu chân hoặc hạn chế vận động

Đây là nhóm dấu hiệu cần được quan tâm đặc biệt. Trẻ có thể than đau chân, đau khớp, không muốn đi lại, thường xuyên ngồi xuống khi đang đi hoặc có biểu hiện một chân yếu hơn bên còn lại.

Khi dáng đi bất thường đi kèm đau, sưng, hạn chế vận động hoặc yếu cơ, việc tự điều chỉnh dáng đi tại nhà có thể không phù hợp. Trẻ cần được thăm khám để tìm nguyên nhân và đánh giá chức năng vận động một cách toàn diện.

Khi nào cha mẹ nên đưa trẻ đi khám?

Không phải mọi trường hợp dáng đi khác biệt đều là bệnh lý. Tuy nhiên, cha mẹ nên đưa trẻ đi đánh giá khi:

• Dáng đi bất thường kéo dài hoặc ngày càng rõ.
• Trẻ đi khập khiễng mà không xác định được nguyên nhân.
• Trẻ thường xuyên đi nhón gót.
• Hai chân vận động không cân đối.
• Trẻ thường xuyên té ngã, mất thăng bằng.
• Trẻ có biểu hiện đau, yếu chân hoặc hạn chế vận động.
• Khả năng vận động của trẻ có dấu hiệu chậm hơn so với trước.
• Trẻ mất đi một kỹ năng vận động đã từng thực hiện được.

Khi đi khám, cha mẹ có thể quay lại video dáng đi của trẻ tại nhà, đặc biệt là khi trẻ đi chân trần, đi nhanh hoặc chạy. Những hình ảnh này có thể cung cấp thêm thông tin hữu ích cho quá trình đánh giá.

Đánh giá và phục hồi chức năng cho trẻ tại Bệnh viện YHCT Nguyên Phúc

Tại Bệnh viện YHCT Nguyên Phúc, việc chăm sóc sức khỏe và phục hồi chức năng được định hướng kết hợp giữa nền tảng Y học cổ truyền và các phương pháp y học hiện đại, hướng đến cá thể hóa theo tình trạng của từng người bệnh.

Đối với trẻ có vấn đề về vận động, việc đánh giá cần dựa trên nhiều yếu tố như khả năng vận động, tư thế, sức cơ, tầm vận động khớp, khả năng giữ thăng bằng và sự phối hợp động tác. Từ đó, bác sĩ và nhân viên chuyên môn có thể xác định hướng can thiệp phù hợp với từng trường hợp.

Phục hồi chức năng ở trẻ không chỉ hướng đến việc cải thiện dáng đi mà còn giúp trẻ phát triển và duy trì các kỹ năng vận động cần thiết, tăng khả năng tham gia các hoạt động sinh hoạt, vui chơi và học tập.

Cha mẹ không nên tự ý nắn chỉnh chân, tập các bài vận động cường độ cao hoặc sử dụng các phương pháp truyền miệng khi chưa xác định rõ nguyên nhân. Mỗi trẻ có đặc điểm phát triển khác nhau và cần được đánh giá phù hợp với độ tuổi cũng như tình trạng cụ thể.

Phát hiện sớm để đồng hành cùng trẻ trong hành trình phát triển

Dáng đi là một trong những biểu hiện quan trọng phản ánh khả năng vận động của trẻ. Một thay đổi nhỏ đôi khi chỉ là đặc điểm trong quá trình phát triển, nhưng cũng có thể là dấu hiệu cảnh báo một vấn đề cần được quan tâm.

Quan sát trẻ thường xuyên, nhận biết 6 dấu hiệu dáng đi bất thường ở trẻ và đưa trẻ đi đánh giá khi cần thiết sẽ giúp cha mẹ chủ động hơn trong việc chăm sóc sức khỏe và hỗ trợ quá trình phát triển vận động.

Nếu nhận thấy trẻ có dáng đi bất thường kéo dài, đi khập khiễng, đi nhón gót, dễ té ngã, vận động không cân đối hoặc kèm đau và yếu chân, cha mẹ nên đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám, đánh giá nguyên nhân và tư vấn hướng can thiệp phù hợp.

Bệnh viện YHCT Nguyên Phúc đồng hành cùng gia đình trong chăm sóc, điều trị và phục hồi chức năng, hướng đến mục tiêu hỗ trợ người bệnh nâng cao khả năng vận động và chất lượng cuộc sống.

-----------------------------------------
BỆNH VIỆN Y HỌC CỔ TRUYỀN NGUYÊN PHÚC
"Tinh hoa Y học Cổ phương kết hợp Trí tuệ Nhân tạo"
Hotline tư vấn & đăng ký khám: 0914.755.677
Địa chỉ: Đại lộ 72m, Phường Vinh Hưng, TP. Vinh, Nghệ An (P. Hưng Đông cũ)

Google Maps: https://maps.app.goo.gl/8hvkN1b4Ghu5V3Qq9